Polyp Tử Cung Có Chuyển Phôi Được Không? Giải Đáp Từ Bác Sĩ IVF

Đã có phôi tốt sau quá trình IVF nhưng đến giai đoạn chuẩn bị chuyển phôi lại phát hiện polyp tử cung là tình huống khiến nhiều chị em lo lắng.

Nhiều người lập tức đặt câu hỏi: Polyp tử cung có chuyển phôi được không? Có nên chuyển phôi ngay hay phải trì hoãn để điều trị polyp trước? Nếu cắt polyp thì bao lâu mới có thể chuyển phôi?

Câu trả lời không nên chỉ đơn thuần là “có” hoặc “không”.

Nếu polyp nằm trong buồng tử cung, đặc biệt khi polyp có kích thước đáng kể, gây biến dạng buồng tử cung, có triệu chứng hoặc được bác sĩ đánh giá có khả năng ảnh hưởng đến quá trình làm tổ, việc xử lý polyp trước khi chuyển phôi thường được cân nhắc.

Tuy nhiên, không phải mọi polyp đều bắt buộc phải cắt ngay. Với những polyp nhỏ, không triệu chứng và được phát hiện trong quá trình chuẩn bị IVF, bác sĩ có thể phải cân nhắc nhiều yếu tố như kích thước, vị trí, hình thái polyp, tiền sử điều trị hiếm muộn, số lượng phôi đang có và kế hoạch chuyển phôi của từng người.

Vì vậy, nếu đang chuẩn bị IVF và phát hiện polyp, chị em không nên tự quyết định chuyển phôi hoặc tự quyết định hủy chu kỳ. Quyết định nên được đưa ra sau khi bác sĩ hỗ trợ sinh sản đánh giá cụ thể tình trạng buồng tử cung.

Vì sao polyp tử cung có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển phôi?

Để hiểu polyp tử cung có chuyển phôi được không, trước tiên cần hiểu vai trò của buồng tử cung trong IVF.

Sau khi thụ tinh và tạo được phôi, bước chuyển phôi đưa phôi vào buồng tử cung chỉ là một phần của hành trình. Để có thai, phôi còn phải tiếp tục tương tác với nội mạc tử cung và làm tổ. Một polyp nằm trong lòng tử cung có thể tạo ra sự bất thường tại khu vực mà phôi cần làm tổ:

• Thay đổi cấu trúc buồng tử cung: Polyp là tổn thương phát triển từ lớp nội mạc tử cung và nhô vào trong buồng tử cung. Nếu polyp đủ lớn hoặc nằm ở vị trí quan trọng, nó có thể làm thay đổi hình dạng lòng tử cung. Trong chu kỳ chuyển phôi, bác sĩ luôn muốn đưa phôi vào một vị trí phù hợp nhất.
• Liên quan đến môi trường nội mạc bất thường: Polyp có thể liên quan đến tình trạng viêm tại chỗ và những thay đổi về môi trường nội mạc tử cung, làm giảm khả năng tiếp nhận phôi. Tuy nhiên, không đồng nghĩa với việc cứ có polyp là chắc chắn phôi sẽ không làm tổ.
• Ảnh hưởng đến khả năng làm tổ của phôi: Một số nghiên cứu cho thấy polyp nội mạc tử cung có thể liên quan đến khả năng sinh sản và quá trình phôi làm tổ. Dù vậy, khi xét riêng nhóm phụ nữ làm IVF/ICSI, bằng chứng về lợi ích tuyệt đối của việc cắt mọi polyp trước chuyển phôi vẫn chưa hoàn toàn thống nhất.

Polyp tử cung và IVF: Có phải cứ có polyp là phải cắt trước chuyển phôi?

Không nên hiểu rằng: Có polyp = bắt buộc phải hủy chu kỳ chuyển phôi.

Trên thực tế, quyết định xử lý polyp trước chuyển phôi thường dựa trên sự đánh giá toàn diện của bác sĩ hỗ trợ sinh sản về các yếu tố:

• Kích thước, số lượng và vị trí polyp trong buồng tử cung.
• Polyp có làm biến dạng lòng tử cung hay gây chảy máu bất thường không.
• Tiền sử đã từng thất bại chuyển phôi hay chưa.
• Số lượng và chất lượng phôi đang có; tuổi người phụ nữ và dự trữ buồng trứng.
• Phương án chuyển phôi trữ của trung tâm IVF.
• Khả năng polyp tự thoái triển trong trường hợp polyp nhỏ.

Xử lý polyp tử cung trước khi chuyển phôi như thế nào?

• Polyp rất nhỏ, không triệu chứng: Có thể ít ảnh hưởng hơn tùy vị trí. Bác sĩ sẽ theo dõi hoặc xử lý tùy đánh giá cụ thể.
• Polyp nhỏ nhưng nằm tại vị trí đáng lưu ý: Có thể cần cân nhắc kỹ trước chuyển phôi. Đánh giá thêm qua siêu âm hoặc nội soi.
• Polyp lớn hoặc nhiều polyp: Có khả năng làm biến dạng buồng tử cung hoặc ảnh hưởng rõ hơn đến môi trường nội mạc. Thường cân nhắc loại bỏ trước khi chuyển phôi.
• Polyp gây chảy máu bất thường / Polyp tái phát: Cần xác định nguyên nhân, ưu tiên xử lý qua nội soi buồng tử cung và gửi mẫu làm giải phẫu bệnh.
• Polyp cổ tử cung: Không giống polyp nội mạc tử cung. Xử lý tùy vị trí, kích thước và mức độ ảnh hưởng đến quá trình chuyển phôi.

(Lưu ý: Không có một ngưỡng kích thước duy nhất áp dụng cho tất cả bệnh nhân IVF. Quyết định điều trị cần được cá thể hóa).

Quy trình xử lý polyp tử cung trước khi chuyển phôi IVF

Nếu bác sĩ đánh giá polyp cần được xử lý trước khi chuyển phôi, lộ trình lâm sàng thường gồm các bước:

• Bước 1: Đánh giá lại buồng tử cung: Bác sĩ sử dụng siêu âm đầu dò, siêu âm bơm nước buồng tử cung hoặc nội soi buồng tử cung để xác định chính xác vị trí, kích thước và đặc điểm tổn thương.
• Bước 2: Đánh giá kế hoạch tạo phôi: Nếu chưa tạo phôi, bác sĩ có thể hoàn thành việc kích trứng, chọc hút và tạo phôi trước. Trường hợp đã có phôi trữ, bác sĩ tập trung xử lý vấn đề buồng tử cung để tránh lãng phí phôi quý giá.
• Bước 3: Nội soi buồng tử cung và cắt polyp khi có chỉ định: Bác sĩ đưa dụng cụ nội soi qua đường âm đạo và cổ tử cung để quan sát trực tiếp lòng tử cung, sau đó tiến hành cắt hoặc lấy polyp ra một cách chính xác.
• Bước 4: Gửi mẫu polyp làm giải phẫu bệnh: Mẫu mô polyp lấy ra được gửi xét nghiệm mô bệnh học để xác định bản chất tổn thương.
• Bước 5: Đánh giá lại trước chu kỳ chuyển phôi: Khi buồng tử cung hồi phục hoàn toàn và không còn vấn đề can thiệp, bác sĩ sẽ lên phác đồ chuẩn bị niêm mạc để chuyển phôi trữ.

Mổ polyp tử cung bao lâu thì chuyển phôi được?

Không có một khoảng thời gian cố định áp dụng cho tất cả bệnh nhân.

Một số trường hợp có thể chuẩn bị chuyển phôi ở chu kỳ tiếp theo nếu buồng tử cung đã hồi phục tốt. Tuy nhiên, thời gian chờ có thể kéo dài hơn nếu polyp lớn, có nhiều polyp, can thiệp nội mạc sâu, có viêm nhiễm đi kèm hoặc niêm mạc chưa hồi phục đạt yêu cầu.

Vì vậy, người bệnh có thể chuyển phôi khi buồng tử cung đã hồi phục hoàn toàn và được bác sĩ đánh giá đủ điều kiện cho chu kỳ chuyển phôi.

Niêm mạc tử cung bao nhiêu thì chuyển phôi?

Nhiều chị em thường tìm kiếm một con số cố định như “niêm mạc phải đạt 8 mm” hoặc “8–12 mm mới được chuyển phôi”. Tuy nhiên, độ dày nội mạc chỉ là một trong nhiều yếu tố.

Bác sĩ còn đánh giá dựa trên:

• Hình thái nội mạc và sự phát triển của nội mạc theo chu kỳ.
• Thời điểm sử dụng progesterone và tuổi phôi.
• Phác đồ chuẩn bị niêm mạc và các bệnh lý phụ khoa đi kèm.

Do đó, không nên tự kết luận chỉ dựa vào một con số đo niêm mạc trên siêu âm. Nếu đang có polyp, việc xử lý tổn thương trong buồng tử cung cần được ưu tiên đánh giá trước khi chỉ tập trung vào độ dày niêm mạc.

Có nên chuyển phôi ngay khi phát hiện polyp không?

Nếu phát hiện polyp trong giai đoạn chuẩn bị chuyển phôi, chị em không nên tự quyết định tiếp tục chuyển phôi chỉ vì đã chuẩn bị chu kỳ hoặc đã có phôi tốt. Hãy trao đổi với bác sĩ về 4 vấn đề cốt lõi:

• Polyp nằm ở đâu? Polyp trong buồng tử cung có ý nghĩa khác hoàn toàn với polyp cổ tử cung.
• Kích thước và hình thái polyp như thế nào? Polyp nhỏ, không triệu chứng có xử trí khác với polyp lớn hoặc đa polyp.
• Tiền sử làm IVF: Đây là chu kỳ chuyển phôi đầu tiên hay đã từng thất bại làm tổ nhiều lần?
• Số lượng phôi đang có: Nếu có nhiều phôi trữ tốt, bác sĩ có thể cân nhắc xử lý polyp trước để tối ưu điều kiện. Ngược lại, nếu số lượng phôi hạn chế, quyết định cần cân nhắc cực kỳ cẩn trọng.

Lời khuyên của TS.BS Vương Vũ Việt Hà – IVF Bưu Điện

*”Đối với phụ nữ đang điều trị hiếm muộn, việc phát hiện polyp tử cung trước khi chuyển phôi không đồng nghĩa với việc cơ hội có thai đã mất. Điều quan trọng nhất là không nên quá nóng vội sử dụng phôi khi buồng tử cung đang có một tổn thương cần được đánh giá.

Nếu phát hiện polyp nội mạc tử cung, chị em nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ điều trị để xác định: Polyp nằm ở vị trí nào, kích thước bao nhiêu, có làm biến dạng buồng tử cung không? Có cần nội soi buồng tử cung cắt polyp trước khi chuyển phôi không? Nếu cắt, khi nào có thể bắt đầu lại chu kỳ chuẩn bị niêm mạc?

Không nên chỉ vì ‘đã có phôi’ mà bỏ qua tình trạng buồng tử cung. Một phôi tốt cần một môi trường nội mạc phù hợp để làm tổ. Tuy nhiên, điều này cũng không có nghĩa là mọi polyp đều phải cắt ngay. Với polyp nhỏ, không triệu chứng, bác sĩ sẽ cân nhắc giữa theo dõi và can thiệp dựa trên tiền sử sinh sản và kế hoạch điều trị.

Trường hợp đã từng thất bại chuyển phôi nhiều lần, việc đánh giá buồng tử cung càng phải kỹ lưỡng. Mục tiêu cuối cùng của IVF không phải là chuyển phôi càng sớm càng tốt mà là lựa chọn thời điểm và điều kiện phù hợp nhất để sử dụng phôi.”*

FAQ – Câu hỏi thường gặp về polyp tử cung và chuyển phôi

1. Polyp tử cung có chuyển phôi được không?

Có thể hoặc không tùy trường hợp. Nếu polyp nằm trong buồng tử cung và được đánh giá có khả năng ảnh hưởng đến quá trình làm tổ, bác sĩ thường cân nhắc xử lý trước khi chuyển phôi. Tuy nhiên, không phải mọi polyp đều bắt buộc phải cắt.

2. Có polyp nhỏ có chuyển phôi được không?

Có thể được cân nhắc trong một số trường hợp, đặc biệt khi polyp rất nhỏ, không triệu chứng và không ảnh hưởng đáng kể đến cấu trúc buồng tử cung.

3. Polyp 10 mm có chuyển phôi được không?

Không thể chỉ dựa vào mốc 10 mm để quyết định. Kích thước chỉ là một yếu tố, bác sĩ sẽ đánh giá thêm vị trí, số lượng, triệu chứng và hình thái polyp.

4. Cắt polyp trước chuyển phôi có làm tăng tỷ lệ đậu thai IVF không?

Bằng chứng hiện tại chưa đủ để khẳng định cắt mọi polyp trước IVF đều chắc chắn làm tăng tỷ lệ trẻ sinh sống. Một số nghiên cứu cho thấy lợi ích tiềm năng, nhưng chỉ định cần được cá thể hóa cho từng bệnh nhân.

5. Có polyp có làm IVF được không?

Có. Sự hiện diện của polyp không có nghĩa là không thể làm IVF. Bác sĩ có thể linh hoạt phác đồ: tiến hành kích trứng, tạo phôi và trữ phôi trước, sau đó xử lý polyp rồi mới thực hiện chuyển phôi trữ.

6. Polyp cổ tử cung có giống polyp nội mạc tử cung không?

Không. Polyp cổ tử cung phát triển ở vùng cổ tử cung, trong khi polyp nội mạc tử cung nằm hẳn trong buồng tử cung. Tác động của hai loại polyp này đến quá trình chuyển phôi là hoàn toàn khác nhau.

7. Phát hiện polyp khi đang chuẩn bị chuyển phôi có phải hủy chu kỳ không?

Không nhất thiết. Bác sĩ sẽ đánh giá tổn thương để quyết định tiếp tục hay trì hoãn. Nếu cần điều trị, bệnh nhân sẽ hoãn chu kỳ đó và thực hiện chuyển phôi trữ sau khi tử cung hồi phục hoàn hảo.

Kết luận

Thắc mắc polyp tử cung có chuyển phôi được không không nên áp dụng một câu trả lời cứng nhắc cho mọi bệnh nhân. Với polyp nội mạc tử cung lớn, nhiều hoặc gây triệu chứng, xử lý trước chuyển phôi là lựa chọn tối ưu. Với polyp nhỏ không triệu chứng, việc can thiệp hay theo dõi sẽ dựa trên sự đánh giá riêng biệt của bác sĩ Hỗ trợ sinh sản.

Nếu phát hiện polyp khi đã có phôi tốt, hãy giữ tâm lý bình tĩnh. Việc tạm hoãn một chu kỳ chuyển phôi để chuẩn bị cho buồng tử cung đạt trạng thái tốt nhất chính là chìa khóa giúp nâng cao tối đa cơ hội đón con yêu thành công!