Kích Thước Nang Buồng Trừng Bình Thường Là Bao Nhiêu? Đáp Án Chuẩn Y Khoa

Khi đi siêu âm phụ khoa hoặc siêu âm theo dõi khả năng sinh sản, nhiều chị em không khỏi băn khoăn khi nhìn thấy những con số ghi trong kết quả như: 5mm, 8mm, 12mm, 17mm, 20mm hay 22mm.

Nhìn vào các thông số này, thắc mắc chung của đa số phụ nữ là: Kích thước nang buồng trứng bình thường là bao nhiêu? Kích thước nang lớn hay nhỏ có phản ánh đúng chức năng sinh sản hay cảnh báo bệnh lý nguy hiểm không?

Bài viết dưới đây Ts.Bs Vương Vũ Việt Hà – Giám đốc trung tâm hỗ trợ sinh sản bệnh viện Bưu Điện sẽ giúp bạn hiểu rõ về kích thước nang buồng trứng bình thường theo từng giai đoạn chu kỳ, phân biệt nang noãn sinh lý với u nang bệnh lý và hướng xử trí phù hợp.

1. Kích thước nang buồng trứng bình thường là bao nhiêu?

Thực tế y khoa khẳng định: Không có một con số cố định duy nhất cho kích thước nang buồng trứng bình thường ở mọi thời điểm.

Nang noãn (nang trứng) liên tục thay đổi kích thước và hình thái theo từng ngày của chu kỳ kinh nguyệt dưới sự điều hòa của các hormone sinh sản (như FSH, LH, Estrogen).

Ngoài ra, cần phân biệt rõ thuật ngữ: Trên hình ảnh siêu âm, bác sĩ đang đo kích thước nang noãn (nang chứa dịch bao bọc tế bào trứng), chứ không đo trực tiếp bản thân tế bào trứng (noãn) vì noãn có kích thước vi mô. Do đó, cụm từ “kích thước nang buồng trứng bình thường” hay “kích thước trứng bình thường” thực chất đề cập đến đường kính của nang noãn trên siêu âm.

Một chu kỳ phát triển nang noãn sinh lý trải qua các cột mốc kích thước sau:

• Giai đoạn đầu chu kỳ (Pha nang noãn sớm): Các nang thứ cấp (nang nhỏ) thường có kích thước từ 2 – 9mm (hoặc 2 – 10mm). Đây là tập hợp nang được dùng để đánh giá chỉ số dự trữ buồng trứng (AFC – Antral Follicle Count).
• Giai đoạn chọn lọc nang trội: Cơ thể tuyển chọn 1 nang phát triển vượt trội. Nang trội thường có đường kính > 10mm và tiếp tục tăng kích thước mỗi ngày.
• Giai đoạn tiền phóng noãn (Nang chín/rụng): Đường kính kích thước nang buồng trứng bình thường ngay trước khi rụng thường đạt 18 – 24mm.
• Giai đoạn sau phóng noãn: Nang vỡ ra giải phóng noãn, phần vỏ nang biến đổi thành hoàng thể.

2. Bảng tổng hợp kích thước nang buồng trứng bình thường theo từng giai đoạn

Lưu ý: Bảng trên mang tính chất tham khảo sinh lý chuẩn. Một số trường hợp nang rụng ở mốc 16–17mm hoặc > 25mm vẫn có thể xảy ra ở chu kỳ tự nhiên.

3. Nang trứng bao nhiêu mm thì rụng?

Rất nhiều chị em khi canh trứng đặt câu hỏi: “Nang trứng đạt bao nhiêu mm thì rụng?”.

Trong hầu hết các chu kỳ tự nhiên, nang noãn đạt từ 18 – 24mm sẽ có khả năng phóng noãn cao nhất. Tuy nhiên, kích thước nang chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ để trứng rụng là sự xuất hiện của đỉnh hormone LH.

Do đó, tốc độ tăng trưởng nang trội trung bình dao động từ 1,4 – 2mm/ngày. Bác sĩ sẽ không chỉ nhìn vào một con số đơn độc mà phải kết hợp:

1. Tốc độ tăng trưởng nang qua các lần siêu âm.
2. Nồng độ hormone nội tiết (LH, Estradiol).
3. Độ dầy và cấu trúc niêm mạc tử cung.

4. Phân biệt kích thước buồng trứng và kích thước nang noãn

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa kích thước toàn bộ buồng trứng và kích thước nang noãn:

• Kích thước buồng trứng: Là thể tích/kích thước toàn bộ tổ chức buồng trứng (bao gồm vỏ, mô đệm và các nang). Thể tích buồng trứng bình thường ở phụ nữ độ tuổi sinh sản dao động từ 4 – 10 mL.
• Kích thước nang noãn: Là đường kính của từng nang nhỏ chứa dịch bên trong buồng trứng (như 5mm, 18mm, 22mm…).

5. Phân biệt Nang noãn sinh lý và U nang buồng trứng bệnh lý

Thấy xuất hiện từ “nang” trên phiếu siêu âm khiến không ít chị em hoảng sợ lo lắng mình bị u nang. Hãy phân biệt rõ hai khái niệm này:

Điểm then chốt: Một nang đạt kích thước > 30mm không phải lúc nào cũng là u nguy hiểm. Rất có thể đó chỉ là nang cơ năng (nang noãn phát triển nhưng không phóng noãn). Bác sĩ sẽ hẹn siêu âm lại sau kỳ kinh tiếp theo để xác định nang có tự tiêu biến hay không.

6. Các tình trạng bất thường về nang buồng trứng thường gặp

1. Nang cơ năng / Nang tồn lưu

Là hiện tượng nang noãn phát triển đạt kích thước lớn (> 25–30mm) nhưng không phóng noãn mà tiếp tục chứa dịch. Hầu hết các nang này lành tính và tự biến mất sau 1 – 3 chu kỳ kinh.

2. Hình thái buồng trứng đa nang (PCO)

Chị em cần lưu ý: Hình thái buồng trứng đa nang khác với Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).

• Trên siêu âm, hình thái buồng trứng đa nang thể hiện qua việc xuất hiện từ 20 nang nhỏ trở lên (kích thước 2–9mm) ở một hoặc hai bên buồng trứng, hoặc thể tích buồng trứng >= 10mL.
• Chẩn đoán PCOS cần kết hợp thêm các yếu tố: Rối loạn phóng noãn (thưa kinh/vô kinh) và dấu hiệu tăng androgen (rậm lông, mụn trứng cá, xét nghiệm nội tiết).

3. Nang lạc nội mạc tử cung tại buồng trứng

Là tình trạng tế bào nội mạc tử cung phát triển bất thường tại buồng trứng, tạo thành các nang chứa dịch màu nâu sẫm (nang sô-cô-la). Loại nang này gây đau bụng kinh dữ dội, đau khi quan hệ và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng trứng cũng như khả năng thụ thai.

7. Kích thước nang buồng trứng bình thường có quyết định khả năng mang thai?

Có liên quan, nhưng kích thước nang không phải là yếu tố duy nhất quyết định tỷ lệ đậu thai thành công.

Để một chu kỳ mang thai diễn ra thuận lợi, cơ thể cần sự phối hợp toàn diện của 5 yếu tố:

1. Chất lượng tế bào trứng: Kích thước nang trên siêu âm không phản ánh chất lượng noãn bên trong.
2. Sự phóng noãn thành công: Trứng phải rụng khỏi nang đúng thời điểm.
3. Chất lượng tinh trùng: Tinh trùng của chồng phải đủ số lượng, di động tốt và không bị dị dạng.
4. Độ dầy niêm mạc tử cung: Niêm mạc đạt độ dầy lý tưởng (8 – 12mm, hình ảnh 3 lá) để phôi làm tổ.
5. Sự thông suốt của vòi trứng: Vòi trứng không bị tắc dính để tinh trùng và trứng có thể gặp nhau.

8. Lời khuyên từ TS.BS Vương Vũ Việt Hà – Giám Đốc IVF Bưu Điện

*”Nhiều chị em khi cầm kết quả siêu âm thường quá áp lực về những con số. Tuy nhiên, kích thước nang buồng trứng bình thường hay bất thường phụ thuộc hoàn toàn vào thời điểm siêu âm trong chu kỳ kinh nguyệt.

Một nang 5mm ở ngày thứ 3 chu kỳ là hoàn toàn bình thường, nhưng nếu ở ngày 14 chu kỳ thì lại phản ánh sự phát triển nang chậm. Ngược lại, một nang 25mm không nên vội vã kết luận là ‘u nang bệnh lý’ mà cần theo dõi thêm.

Nếu vợ chồng bạn đang mong con, đừng chỉ tập trung canh duy nhất một con số kích thước nang. Hãy kiểm tra toàn diện sức khỏe sinh sản của cả hai vợ chồng, bao gồm siêu âm bơm nước vòi trứng, xét nghiệm AMH và tinh dịch đồ của người chồng.”*

9. FAQ – Câu hỏi thường gặp

1. Kích thước nang buồng trứng bình thường ở đầu chu kỳ là bao nhiêu?

Ở ngày thứ 2 – 5 của chu kỳ kinh, kích thước nang buồng trứng bình thường (nang thứ cấp) dao động từ 2 – 9mm.

2. Nang trứng 10mm có phát triển tiếp được không?

Có. Nang 10mm thường là nang trội bắt đầu được tuyển chọn. Nang sẽ tiếp tục lớn thêm trung bình 1,5 – 2mm/ngày để chuẩn bị cho quá trình phóng noãn.

3. Nang trứng bao nhiêu mm thì tiêm thuốc kích rụng trứng (trigger) được?

Trong các phác đồ hỗ trợ sinh sản (IUI/IVF), bác sĩ thường chỉ định tiêm trigger khi nang dẫn đầu đạt kích thước từ 16 – 22mm kết hợp với chỉ số nội tiết và độ dầy niêm mạc đạt chuẩn.

4. Nang buồng trứng kích thước 30mm có nguy hiểm không?

Nang 30mm thường là nang cơ năng hoặc nang tồn lưu. Đa phần các nang này lành tính và không nguy hiểm. Bạn nên tái khám siêu âm sau kỳ kinh tiếp theo theo chỉ định của bác sĩ để theo dõi sự tiêu biến của nang.

Lời kết

Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn giải đáp thắc mắc kích thước nang buồng trứng bình thường là bao nhiêu. Đừng quá lo lắng khi thấy sự chênh lệch về kích thước nang trên kết quả siêu âm. Hãy luôn đặt con số đó vào đúng thời điểm chu kỳ kinh nguyệt và tham khảo tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa để có sự chăm sóc sức khỏe sinh sản tốt nhất!